Het huis van je ouders verkopen bij een verhuis naar een woonzorgcentrum
Een verhuis naar een woonzorgcentrum is een grote stap, voor je ouder en voor de hele familie. Over het huis hoef je niet meteen te beslissen. Wel helpt het om te weten wie mag beslissen, wat dat vraagt en waar je op let.
Zolang je ouder zelf kan beslissen, beslist die zelf over het huis. Kan dat niet meer, dan kan een lasthebber met een geregistreerde zorgvolmacht verkopen; zonder zorgvolmacht heeft een bewindvoerder voor de verkoop een machtiging van de vrederechter nodig (notaris.be). Krijgt je ouder een zorgbudget voor ouderen met een zorgnood, dan meld je de verkoop binnen 3 maanden aan de zorgkas (Departement Zorg, gecontroleerd op 28 oktober 2026).
Wat is je woning waard?
Kijk eerst wat je woning waard is. Begin daarna op tijd en vrijblijvend met je voorbereiding: gratis, zolang je wil.
Vlaanderen telt 83.488 plaatsen in woonzorgcentra en 36.345 assistentiewoningen (Departement Zorg, 2026). Wie er gaat wonen, laat vaak een huis achter waarover de familie moet beslissen.
Het huis blijft van je ouder, ook na de verhuis naar een woonzorgcentrum of een assistentiewoning. Zolang je ouder zelf kan beslissen, beslist die zelf of het huis verkocht, verhuurd of gehouden wordt, en tekent die zelf bij de notaris.
Wie er nog mee beslist, hangt af van de familie:
Is je ouder gehuwd of wettelijk samenwonend, dan beslissen beide partners samen over de gezinswoning, ook als maar één van hen eigenaar is (notaris.be).
Is je andere ouder eerder overleden, dan heeft je ouder vaak het vruchtgebruik en hebben de kinderen de blote eigendom. De kinderen kunnen de woning dan niet zomaar verkopen: je ouder en de kinderen beslissen samen (notaris.be).
Kan je ouder niet meer zelf beslissen, dan handelt een lasthebber met een zorgvolmacht of een bewindvoerder in naam van je ouder.
Deel 2
Hoe verkoop je met een zorgvolmacht?
Met een zorgvolmacht geeft iemand die nog gezond van geest is aan een of meer lasthebbers de bevoegdheid om over zijn of haar vermogen te beslissen (notaris.be). De volmacht kan de verkoop van de woning omvatten, ook onder voorwaarden, bijvoorbeeld alleen met goedkeuring van de volmachtgever of onder toezicht van de vrederechter.
Voor de verkoop van een woning moet de zorgvolmacht in een notariële akte staan. Ze moet ook geregistreerd zijn in het Centraal Register van Lastgevingen, anders eindigt ze zodra de volmachtgever wilsonbekwaam wordt. Een rechter is niet nodig om ze te laten werken (notaris.be).
Bij de verkoop tekent de lasthebber het compromis en de akte in naam van je ouder, binnen wat de volmacht toelaat. Bezorg de notaris de volmacht dus vroeg, zodat die kan nagaan of ze de verkoop dekt.
Heeft je ouder nog geen zorgvolmacht en kan die nog zelf beslissen, dan kan die er nu een laten opmaken. Sinds 1 januari 2026 is het ereloon vast € 222, of € 336 voor twee volmachtgevers, plus onder meer € 50 recht op geschrift, € 19,40 registratie en € 50 registratierecht, btw en administratieve kosten (notaris.be).
Deel 3
Wat als er geen zorgvolmacht is?
Dan kan de vrederechter van de verblijfplaats van je ouder een bewindvoerder aanstellen. Elke belanghebbende kan dat vragen met een verzoekschrift, samen met een geneeskundige verklaring die niet ouder is dan 15 dagen (notaris.be).
Een bewindvoerder kan een familielid of een vriend zijn, of een professional zoals een advocaat. Voor de verkoop van de woning heeft de bewindvoerder een machtiging van de vrederechter nodig (notaris.be).
Overleg dus met de bewindvoerder en de notaris vóór je een koper zoekt, en reken op extra tijd voor de machtiging. Zorgvolmacht en bewind zijn federale regels en gelden in heel België.
Deel 4
Wat als de partner van je ouder nog thuis woont?
Gehuwden en wettelijk samenwonenden beslissen samen over de gezinswoning (notaris.be). Kan een van beiden niet meer beslissen, dan is een zorgvolmacht of bewind nodig om de woning te verkopen; laat je notaris bevestigen wat in jullie situatie geldt.
Kijk ook vooruit. Verhuist een partner naar een woonzorgcentrum of een serviceflat en blijft de andere thuis, dan kan de laatste gezamenlijke woning bij een overlijden toch vrijgesteld blijven van erfbelasting voor de langstlevende partner (Vlaamse Belastingdienst). Een verkoop vooraf verandert die berekening, dus laat dat nakijken vóór je beslist.
Deel 5
Hoe neem je de beslissing samen met de familie?
Betrek je ouder zo veel als kan, ook als die niet meer alles zelf kan beslissen. Wat wil je ouder met het huis, wat moet zeker mee naar de nieuwe kamer, en wat mag wachten?
Spreek met broers en zussen af wie het aanspreekpunt is voor de notaris, de zorgkas en later de kopers, en hoe jullie elkaar op de hoogte houden. Wie dichtbij woont, doet vaak meer; zeg dat ook hardop, zodat niemand zich voorbijgelopen voelt.
Een gratis waardebepaling op basis van het adres geeft de familie een gedeeld vertrekpunt voor dat gesprek. Het is geen officiële schatting, wel een cijfer waar iedereen van kan vertrekken.
Deel 6
Verkopen, verhuren of het huis houden?
Verkopen is een keuze, geen automatisme. Wat past, hangt af van wat je ouder wil, van de kosten van de zorg en van het inkomen en spaargeld. Zet de mogelijkheden rustig naast elkaar:
Verkopen geeft duidelijkheid en geld voor de zorg, maar kan het zorgbudget of andere tegemoetkomingen verminderen.
Verhuren brengt een inkomen op, maar vraagt beheer: een huurovereenkomst volgens het Vlaams Woninghuurdecreet, herstellingen en contact met de huurder.
Het huis een tijd houden geeft rust, maar kost verzekering, energie en onderhoud. Laat je brandverzekeraar weten dat de woning leeg staat, en vraag bij de gemeente of er een leegstandsheffing is en welke vrijstellingen gelden.
Deel 7
Wat betekent een verkoop voor het zorgbudget?
Krijgt je ouder een zorgbudget voor ouderen met een zorgnood, dan herberekent de zorgkas het recht na een verkoop of schenking. Dat leidt meestal tot een vermindering of stopzetting (Departement Zorg).
De verkoop meld je binnen 3 maanden aan de zorgkas, via het online dossier of via de sociale dienst van het ziekenfonds, de gemeente of het OCMW. Wie niet meldt, moet terugbetalen wat te veel werd uitbetaald (Departement Zorg).
Het Departement Zorg raadt aan om vóór de verkoop bij een van die sociale diensten na te vragen wat de gevolgen zijn. Krijgt je ouder een inkomensgarantie voor ouderen, vraag dan ook bij de Federale Pensioendienst wat een verkoop verandert. Woont je ouder in Brussel of Wallonië, vraag het ziekenfonds welke regels daar gelden.
Deel 8
Hoe bereid je de verkoop rustig voor?
Begin met wat het langst duurt. Het EPC heb je nodig vóór de woning te koop staat, het asbestattest moet bij een woning van vóór 2001 klaarliggen bij het compromis, en een bodemattest kan tot 60 kalenderdagen duren (Vlaamse overheid, OVAM).
Is het huis ouder en heeft het label E of F, dan moet de koper het binnen 6 jaar na de akte renoveren tot label D of beter (Vlaamse overheid). Je ouder hoeft als verkoper niet te renoveren; een eerlijk EPC helpt de koper om zijn bod te onderbouwen.
Maak het huis leeg in overleg met je ouder en zonder haast: kies samen wat meegaat naar de nieuwe kamer en wat de familie wil bewaren. Het is vaak een afscheid, en dat mag tijd vragen.
Of je daarna zelf verkoopt, met hulp of met een makelaar, kan je rustig afwegen met de verkoopwijzer van Hoobler.
Veelgestelde vragen
Kort beantwoord.
Heb je toestemming van je kinderen nodig om je huis te verkopen?
Ben je alleen eigenaar en kan je zelf beslissen, dan beslis je zelf. Hebben je kinderen de blote eigendom, bijvoorbeeld na het overlijden van je partner, dan beslissen jullie samen. Ben je gehuwd of wettelijk samenwonend, dan beslis je met je partner samen over de gezinswoning (notaris.be).
Kan een bewindvoerder het huis van mijn ouder verkopen?
Ja, maar alleen met een machtiging van de vrederechter (notaris.be). Overleg met de bewindvoerder en de notaris vóór je een koper zoekt, want die machtiging vraagt tijd.
Kan je met een zorgvolmacht een huis verkopen?
Ja, als de zorgvolmacht de verkoop toelaat, in een notariële akte staat en geregistreerd is in het Centraal Register van Lastgevingen (notaris.be). Een rechter is dan niet nodig.
Kan je nog een zorgvolmacht maken bij dementie?
Een zorgvolmacht kan alleen opgemaakt worden zolang iemand nog gezond van geest is (notaris.be). Twijfel je, bespreek het dan met de notaris. Kan het niet meer, dan is bewind via de vrederechter de weg.
Moet je de verkoop melden aan de zorgkas?
Ja, als je ouder een zorgbudget voor ouderen met een zorgnood krijgt: binnen 3 maanden na de verkoop (Departement Zorg). Het budget wordt dan herberekend en meestal verminderd of stopgezet.
Moet het huis verkocht worden om het woonzorgcentrum te betalen?
Niet automatisch. Het hangt af van het inkomen, het spaargeld en wat je ouder wil. Laat vóór je beslist nakijken wat een verkoop betekent voor het zorgbudget en andere tegemoetkomingen.